همانطور که در پاسخ قبلی اشاره شد، افزودنیهایی مثل **آنزیم** و **پروبیوتیک** مکمل یکدیگر هستند؛ آنزیمها با شکستن ساختار پیچیده مواد غذایی به هضم کمک میکنند و پروبیوتیکها با اصلاح جمعیت باکتریایی روده، جذب را به حداکثر میرسانند.
برای اینکه از این افزودنیها بهترین نتیجه را بگیرید، چند نکته اجرایی تکمیلی را در نظر داشته باشید:
### ۱. اولویتبندی در سنین مختلف
- **هفته اول (طلایی):** در این هفته، دستگاه گوارش جوجه هنوز استریل است و باکتریهای مفید ندارد. استفاده از **پروبیوتیک** در ۲ تا ۳ روز اول (به خصوص در آب آشامیدنی) باعث میشود باکتریهای خوب زودتر از باکتریهای بیماریزا در روده مستقر شوند. این کار تا پایان دوره از اسهالهای میکروبی جلوگیری میکند.
- **دوره رشد و پایانی:** در این مراحل که مصرف دان بالاست، نقش **آنزیمها** پررنگتر میشود. هرچه سن مرغ بالا میرود، بازدهی هضم طبیعی بدن کاهش مییابد و آنزیمها به مرغ کمک میکنند تا از دان سنگین، بیشترین انرژی را استخراج کند.
### ۲. آنزیمها و کاهش قیمت تمامشده دان
بسیاری از متخصصین تغذیه، هنگام فرمولنویسی جیره از روش **Matrix Value** استفاده میکنند. یعنی:
- وقتی شما آنزیم فیتاز را به جیره اضافه میکنید، میتوانید از مقدار «دیکلسیم فسفات» در فرمول کم کنید.
- وقتی مولتیآنزیم اضافه میکنید، میتوانید سطح انرژی ذرت و سویا را در محاسبات نرمافزاری بالاتر در نظر بگیرید و در نتیجه دان ارزانتری بسازید.
- این یعنی آنزیم نه تنها هزینه اضافی نیست، بلکه با اجازه دادن به حذف مواد گرانقیمت، قیمت هر کیلو دان را کاهش میدهد.
### ۳. تداخلات دارویی
یک نکته بسیار حیاتی: **آنتیبیوتیکها دشمن پروبیوتیکها هستند.**
- اگر گله دچار بیماری شده و مجبور به استفاده از آنتیبیوتیک در آب هستید، مصرف پروبیوتیک را قطع کنید؛ چون آنتیبیوتیک تفاوتی بین باکتری خوب و بد قائل نمیشود و پروبیوتیک گرانقیمت شما را از بین میبرد.
- **بهترین زمان مصرف مجدد:** دقیقاً یک روز پس از پایان دوره آنتیبیوتیکدرمانی، از پروبیوتیک استفاده کنید تا رودههای مرغ که توسط دارو «جارو» شدهاند، دوباره با باکتریهای مفید پر شوند.
### ۴. ضدعفونیکنندههای آب
بسیاری از مرغداران از کلر یا ترکیبات یددار برای ضدعفونی آب استفاده میکنند. اگر قصد دارید پروبیوتیک را از طریق آب به مرغها بدهید:
- سیستم تزریق کلر را از **۱۲ ساعت قبل** قطع کنید.
- کلر باقیمانده در آب، باکتریهای زنده پروبیوتیک را قبل از رسیدن به بدن مرغ میکشد.
### ۵. توکسین بایندرها (Toxin Binders)؛ افزودنی ضروری دیگر
