یک پارادوکس عجیب در فصل گرما وجود دارد: **مرغها کمتر دان میخورند، اما ضایعات دان (Feed Wastage) افزایش مییابد.** در گلههای هایلاین که در هفتههای میانی تولید (۳۰ تا ۴۰) هستند، این اتفاق به دلیل تغییر در رفتار فیزیولوژیک و روانشناختی پرنده رخ میدهد. 🍀
وقتی استرس گرمایی وارد عمل میشود، مرغ دیگر فقط برای «سیر شدن» به سراغ دانخوری نمیرود، بلکه رفتار او در اطراف دانخوری تغییر میکند. برای درک علت افزایش ضایعات دان در گرما، باید به سه عامل اصلی توجه کنیم:
### ۱. تحلیل رفتاری: «بیقراری و استرس حرکتی» (Behavioral Agitation) 🍀
در دمای بالا، مرغ هایلاین دچار استرس شدید میشود. این استرس باعث میشود پرنده نتواند به صورت آرام و متمرکز تغذیه کند:
- **حرکات عصبی و تصادفی:** مرغهای تحت استرس گرمایی، بیقرار میشوند. آنها به جای تغذیه آرام، شروع به «تکان دادن» و «تخریب» محتویات دانخوری میکنند. این حرکات سریع و عصبی باعث میشود مقدار زیادی دان از دانخوری به بستر بریزد.
- **جستوجوی نقاط خنک:** مرغها برای پیدا کردن نقاط خنکتر در سالن، مدام در حال جابجایی هستند. در این مسیر، برخورد آنها با دانخوریها بیشتر شده و باعث بیرون ریختن دان میشود.
- **تغذیه تهاجمی در ساعات خنک:** اگر طبق توصیه قبلی، دان را به ساعات خنک شب منتقل کنید، مرغها به دلیل گرسنگی شدید، با «تهاجم» به سراغ دانخوری میروند. این «هجوم» (Feeding Frenzy) باعث میشود مقدار زیادی دان در اثر ضربه و فشار، روی زمین ریخته شود.
### ۲. تحلیل کیفی: «تأثیر گرما بر اکسیداسیون و اشتهار» (Chemical Impact) 🍀
اینجاست که بحث «اکسیدانها» که در هفتههای قبل بررسی کردیم، با «گرما» ترکیب میشود:
- **تسریع اکسیداسیون چربیها:** گرمای بالای محیط (بهویژه اگر دان در سیلوهای گرم باشد)، سرعت اکسیداسیون چربیهای غیراشباع را چندین برابر میکند.
- **رفتار «سورتینگ» (Sorting):** وقتی چربیها اکسید شده و دان بوی تندی میگیرد، اشتهار مرغ کاهش مییابد. مرغ برای پیدا کردن بخشهای خوشخوراکتر دان، شروع به «به هم ریختن» و «جابه جا کردن» دان داخل دانخوری میکند تا ذرات مطلوب را پیدا کند. این رفتار دقیقاً همان چیزی است که ضایعات دان را به شدت افزایش میدهد.
### ۳. تحلیل محیطی: «تداخل آب و دان» (The Water-Feed Interaction) 🍀
در گرما، مصرف آب تا ۲-۳ برابر افزایش مییابد و این موضوع مستقیماً بر ضایعات دان اثر میگذارد:
- **ریزش آب در نقاط کور:** در گرما، مرغها با شدت بیشتری آب مینوشند و مقدار زیادی آب از گوشه منقارهایشان روی بستر و لبههای دانخوری میریزد.