حمل و نقل جوجه یکروزه یکی از بحرانیترین مراحل در زنجیره تولید مرغ گوشتی است. جوجهها بلافاصله پس از خروج از تخم، فاقد توانایی تنظیم کامل دمای بدن خود هستند و هرگونه استرس در این مرحله میتواند منجر به تلفات بالا، کاهش رشد و افزایش حساسیت به بیماریها در آینده شود. حمل و نقل اصولی باید از لحظه بارگیری در هچری تا لحظه تخلیه در سالن پرورشی را پوشش دهد. ۱. آمادهسازی قبل از حمل · زمان خروج از هچر: جوجهها باید بلافاصله پس از خشک شدن کامل (حداکثر ۱۲ تا ۲۴ ساعت پس از خروج از تخم) از هچر خارج و به مقصد ارسال شوند. ماندن طولانی مدت در هچری باعث کمآبی و ضعف جوجه میشود. · بازبینی جعبهها: جعبههای مخصوص حمل باید: · تمیز و ضدعفونی شده باشند. · دارای تهویه کافی (سوراخهای متعدد در دیوارهها) باشند. · دارای کف مناسب و غیرلغزنده (برای جلوگیری از آسیب به پاها) باشند. · دارای تعداد استاندارد جوجه (معمولاً ۱۰۰ تا ۱۰۲ عدد) در هر جعبه باشند. تراکم بیش از حد باعث گرمازدگی میشود. ۲. شرایط محیطی درون کامیون (مهمترین بخش) کامیونهای حمل جوجه باید دارای سیستمهای گرمایش، سرمایش و تهویه مطبوع باشند. · دما (مهمترین عامل): · دمای داخل کامیون باید ثابت و بین ۲۲ تا ۲۴ درجه سانتیگراد حفظ شود. · از نوسانات شدید دما جلوگیری شود. · در هوای سرد، پیشگرمایش کامیون قبل از بارگیری ضروری است. · تهویه: · جوجهها اکسیژن مصرف میکنند و دیاکسید کربن تولید میکنند. تهویه باید به اندازهای باشد که هوا تازه بماند، اما جریان باد مستقیم به جوجهها برخورد نکند (پیشنویس). · رطوبت داخل کامیون نیز باید کنترل شود (حدود ۵۰-۶۵٪). هوای خیلی خشک باعث کمآبی جوجهها میشود. · فضا و چیدمان: · جعبهها باید به صورت منظم چیده شوند تا هوا به راحتی بین آنها جریان یابد. · جعبهها نباید آنقدر به هم فشرده شوند که تهویه مختل شود. ۳. رانندگی و مسیر · راننده ماهر: راننده باید آموزش دیده باشد که ترمزهای ناگهانی، پیچهای تند و دست اندازها باعث جابجایی و استرس جوجهها میشود. رانندگی آرام و یکنواخت ضروری است. · مدت زمان سفر: هرچه زمان حمل کوتاهتر باشد، بهتر است. ایدهآل این است که جوجهها حداکثر ۴ تا ۶ ساعت پس از خروج از هچری به مزرعه برسند. سفرهای طولانی (بیش از ۱۲ ساعت) باعث کمآبی شدید و ضعف جوجهها میشود. ۴. تخلیه جوجهها در مزرعه · سرعت در تخلیه: کامیون به محض رسیدن به مزرعه، باید سریعاً به محل تخلیه هدایت شود. جوجهها نباید منتظر بمانند. · محل تخلیه: جعبهها را در محلی سرپوشیده و ترجیحاً در فضای بسته (داخل سالن یا محوطه سرپوشیده) تخلیه کنید تا از باد و باران در امان باشند. · تعداد تخلیهکننده: افراد کافی برای تخلیه سریع جعبهها در نظر بگیرید. جعبهها را به آرامی و بدون پرت کردن یا تکان دادن شدید جابجا کنید. · باز کردن جعبهها: جعبهها را کنار منبع حرارتی (هیتر یا دمنده) باز کنید و جوجهها را به آرامی داخل بستر بریزید. سعی کنید جوجهها را نزدیک آب و دان رها کنید. ۵. اقدامات پس از تخلیه · شمارش جعبهها و جوجهها: تعداد جعبهها را بشمارید و با بارنامه تطبیق دهید. · تلفات حمل: جعبهها را از نظر تلفات بررسی کنید. اگر تعداد تلفات در یک جعبه بالاست (بیش از ۲-۳ عدد)، حتماً به راننده و شرکت هچری اطلاع دهید. · ثبت اطلاعات: زمان رسیدن، دمای داخل کامیون و تعداد جوجههای تلف شده را ثبت کنید. نکات ایمنی و بهداشتی در حمل و نقل · ضدعفونی کامیون: کامیون حمل باید قبل از هر بارگیری، به طور کامل شستشو و ضدعفونی شده باشد. · مسیر یکطرفه: کامیون نباید بعد از تحویل جوجه، به کشتارگاه یا مزرعه دیگری برود. مسیر باید مستقیم از هچری به مزرعه شما باشد. · لباس مخصوص راننده: راننده و کمک او باید لباس تمیز و چکمه مخصوص داشته باشند و وارد سالن پرورش نشوند (در صورت لزوم، از حوضچه ضدعفونی عبور کنند). نتیجهگیری حمل و نقل جوجه یکروزه یک فرآیند حیاتی است. دما، تهویه و رانندگی آرام سه رکن اصلی آن هستند. اگر این اصول رعایت نشود، بهترین جوجهها نیز با استرس شدید وارد سالن میشوند و عملکرد ضعیفی خواهند داشت. حتماً بر نحوه تخلیه و رفتار راننده نظارت کنید و شرایط حمل را با شرکت تأمینکننده در میان بگذارید.