در هر گله مرغ گوشتی، تعدادی جوجه وجود دارند که به دلایلی مثل کیفیت پایین جوجهکشی، استرس حملونقل یا دیر رسیدن به آب و دان، نسبت به بقیه ضعیفتر هستند. اگر این جوجهها رها شوند، یا تلف میشوند و یا به منبع انتشار بیماری در گله تبدیل میشوند. در اینجا استراتژیهای ویژه برای نجات و تقویت جوجههای ضعیف آورده شده است: ### ۱. ایجاد «بخش مراقبتهای ویژه» (Infirmary Pen) یک فضای کوچک و محصور (قفس یا پارتیشنبندی شده) در گرمترین نقطه سالن (نزدیک مادر مصنوعی یا هیتر) برای جوجههای ضعیف ایجاد کنید. - **علت:** جوجههای ضعیف توسط جوجههای قویتر از اطراف آبخوری و دانخوری رانده میشوند و زیر دست و پا میمانند. در این محیط اختصاصی، آنها بدون رقابت استراحت میکنند. ### ۲. شوکدرمانی با محلول قندی و الکترولیت جوجههای ضعیف معمولاً دچار افت شدید قند خون (Hypoglycemia) و کمآبی هستند. - **نسخه فوری:** از محلول ۵ درصد قند (گلوکز) یا شکر به همراه الکترولیت و ویتامینهای گروه B در آبخوریهای این بخش استفاده کنید. - **تحریک به نوشیدن:** اگر جوجه خیلی ضعیف است، نوک او را به آرامی در آب فرو ببرید تا طعم آب را حس کرده و عمل بلع را انجام دهد. ### ۳. تغذیه با دان مرطوب (Wet Mash) جوجههای ضعیف انرژی لازم برای خوردن دان سفت را ندارند. - کمی از دان کرامبل را با آب گرم (نه داغ) مخلوط کنید تا حالتی شبیه به فرنی پیدا کند. دان مرطوب هم اشتهای جوجه را تحریک میکند و هم ناتوانی او در نوشیدن آب را جبران میکند. - *نکته:* دان مرطوب زود فاسد میشود، پس مقدار کم درست کنید و هر ۲ ساعت آن را تعویض کنید. ### ۴. کنترل دقیق دمای بدن جوجههای ضعیف توانایی تولید گرمای داخلی ندارند. - دمای بخش مراقبتهای ویژه را **۱ تا ۲ درجه بالاتر** از بقیه سالن (حدود ۳۴ تا ۳۵ درجه) نگه دارید. - اطمینان حاصل کنید که این جوجهها مستقیماً روی بستر سرد نیستند؛ از چند لایه کاغذ یا مقوا برای عایقبندی کف این بخش استفاده کنید. ### ۵. استفاده از پروبیوتیکها و مولتیویتامینها برای تقویت سیستم ایمنی و راهاندازی سریعتر فلور میکروبی روده: - از پروبیوتیکهای مخصوص طیور در آب استفاده کنید تا جذب مواد مغذی در رودههای ضعیف آنها بهبود یابد. - ویتامین AD3E برای تقویت بنیه عمومی این جوجهها بسیار موثر است. ### ۶. معاینه برای «عفونت ناف» و «کیسه زرده» اگر جوجه ضعیف است و شکمی بزرگ و سفت دارد، احتمالاً دچار عفونت کیسه زرده شده است. - این جوجهها به ندرت زنده میمانند. اگر تعداد این جوجهها زیاد است، حتماً با دامپزشک برای تجویز یک دوره آنتیبیوتیک وسیعالطیف (مثل فلورفنیکل یا انروفلوکساسین) مشورت کنید. ### ۷. معیار بازگشت به گله